Arkeolojik Kazılara Verilen Destek

Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı Resmi Senedi’nde de belirlenmiş olan kültür ve tarihimizi tanıtma ve koruma hizmetleri, arkeolojik kazıları destekleme, bulgularını yayınlama, ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtarak toplumların bilgilerine sunma görevlerini benimseyen Vakıf arkeolojik kazılara desteğini sürdürmektedir.

 

Erythrai Kazı Çalışmaları

Çeşme Yarımadası’nda, üzerinde bugün Ildır Köyü’nün yer aldığı Erythrai antik kentinde Yaşar Holding ve Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı’nın katkıları ile Ord.Prof.Dr. Ekrem Akurgal başkanlığındaki arkeoloji ekibi tarafından 1977 yılında önemli kalıntılar gün ışığına çıkarılmış ve bu çalışmalar Erythrai kitabında yayımlanmıştır.

Erythrai kazılarında Roma villaları, Hellenistik villa, tiyatro ve sunak ve bunlara ait pek çok mozaik, İmparator Domitianus’dan (81-96) İmparator Septimius Severus’un idareyi ele aldığı döneme kadar (193-194) kullanılan gümüş paralar, toprak fildişi, bronz heykelcikler bulunmuştur. Tüm bu eserler müzelerde teşhir edilmektedir.

 

 

 

 

Nysa Antik Kenti Kazı Çalışmaları

1998 yılından bu yana, Aydın – Sultanhisar yöresindeki Ankara Üniversitesi Klasik Arkeoloji anabilim dalı öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Serdar Hakan Öztaner başkanlığında sürdürülen Nysa antik kenti kazılarına katkıda bulunan Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı,  2005 – 2016 yılları arasında ören yerinde kullanılmak üzere kazı ekibine araç tahsis etmiştir.

Nysa kazı çalışmaları kapsamında, Çarşı Bazilikası’nın bulunduğu Forum alanında, kentin cadde-sokak sistemine yönelik olarak kazı çalışmaları yürütülmüştür. Kentin doğu-batı yönlü ana caddesi olan Cadde 1’de yürütülen kazılar kapsamında bu caddeye güneyden dik olarak birleşen kuzey-güney yönlü, yeni bir cadde (4B Caddesi) açığa çıkarılmıştır. Cadde 1’in kuzey kenarındaki mekanlardan 5 no’lu mekanda çok sayıdaki ham cam ve fırın parçaları ele geçmiş olup bu mekanın MS. 5-6. yüzyıllarda üretimde bulunmuş bir cam işliği olduğu saptanmıştır. Kentin batı yakasındaki, kuzey-güney yönlü bir diğer cadde olan 8B caddesinde yürütülen kazılar sırasında bir tarafında ünlü filozof Sokrates’in olduğu çift yüzlü bir herme başı bulunmuştur.

 

 

 

Cadde 1 ile 6B caddelerinin kesiştikleri köşede yer alan yapıda ise Nysa kentinin şimdiye dek bilinen en erken heykeltıraşlık eserlerinden biri bulunmuştur. Roma imparatorluk döneminin başına tarihlediğimiz, Julius – Claudiuslar sülalesinden Germanicus’a ait olan bu mermer portre Nysa kentinin erken imparatorluk dönemi tarihine ışık tutması açısından çok önemli bir bulgudur. Ayrıca tiyatronun batısında yer alan tonozlu alt yapı üzerinde yürütülen kazılarda Nysa’nın erken hristiyanlık dönemi için çok önemli bir yapı olan, MS. 6. yüzyıla tarihlenen, erken Bizans dönemi kilisesinin apsisi açığa çıkarılmıştır. Çarşı Bazilikası, Cadde 1, Tiyatro, Gerontikon ve Tünel’de acil onarım ve koruma çalışmaları gerçekleştirilmiş olup kent genelinde temizlik ve düzenleme çalışmalarına 2016 yılında da devam edilmiştir.

 

Eski Smyrna Antik Kenti Kazı Çalışmaları

Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı, 2015 yılından bu yana Ege Üniversitesi adına Prof.Dr. Cumhur Tanrıver tarafından yürütülen İzmir ili, Bayraklı ilçesinde bulunan Bayraklı Höyüğü olarak da bilinen Eski Smyrna kenti kazı ve restorasyon çalışmalarına katkıda bulunmaktadır.

İzmir Bayraklı’da yer alan Tepekule isimli küçük bir tepe üzerinde kurulmuş olan Eski Smyrna kenti, aslında buradaki bir erken bronz çağ yerleşmesinin kalıntıları üzerinde yükselmiştir. Bu küçük tepe, M.Ö. 11. yüzyılda Yunanistan’dan gelen Aioller tarafından ele geçirilmiş ve böylece Smyrna kentinin üç bin yıllık tarihsel serüveni başlamıştır. Tipik gri seramikleriyle kendini kanıtlayan Aiol yerleşiminin hemen üzerinde saptanan buluntular, kentin bir süre sonra İonların eline geçtiğini göstermektedir. Strabon’a göre şehir Kolophon’dan gelenler tarafından ele geçirilmiş ve sonradan İonia Konfederasyonu’nun on üçüncü üyesi olmuştur. Kazılarda ele geçen buluntular, Smyrna’nın M.Ö. 7. yüzyıldan başlamak üzere üç yüzyıl boyunca bölgedeki ticari ve siyasi faaliyetin toplandığı bir merkez olduğunu ortaya koymaktadır. En parlak dönemini M.Ö. 650-545 arasında yaşamış olan ve 546 yılındaki Pers istilası sonrasında eski önemini kaybetmeye başlayan kent, höyükte saptanan evlerden anlaşıldığı üzere Hellenistik Dönem başına kadar yerleşime sahne olmuştur. Büyük İskender sonrasında Smyrna, M.Ö. 300 dolaylarında Pagos (Kadifekale) eteklerinde kurulan yeni kente taşınmıştır.

 

Eski Smyrna’da yürütülen kazı ve düzenleme çalışmalarında, çeşitli ekmek fırınları, mimari kalıntılar ve depo alanı gibi kentin M.Ö 2000 yılındaki yerleşimine ait önemli buluntular ele geçirilmiştir. Çalışmaların sürdüğü doğu kısımda yer alan kent kapısı ve kapı girişindeki taş kaplı arkaik yol bu yılki çalışmalarla daha iyi anlaşılabilmiş ve bu alanın restorasyonuna yönelik ilk çalışmalara başlanabilmiştir. Bu alanla bağlantılı Yeni Tapınak’taki çalışmalar da 2015 yılında başlamıştır. Kazılarda, tapınağın kuzeyindeki sur duvarı ve tapınak terasının büyük bir bölümü ortaya çıkarılmıştır. Kentin en önemli yapısı olan Athena Tapınağı’nın güneyindeki büyük toplantı yapısında yürütülen çalışmalar ise, kuzeyindeki dikdörtgen platform ve yan duvarlarındaki geniş sekilerle dikkat çeken bu büyük yapının, ahşap direklerle taşınan bir çatı ile örtülü olan ve M.Ö. 6.yy sonunda inşa edilmiş bulunan daha küçük, ancak boyutu itibarıyla yine önemli bir mekan olduğu anlaşılan daha eski bir yapının üzerine inşa edildiğini ve bu inşaatın en geç M.Ö. 5.yy’de bitirilmiş olduğunu ortaya koymuştur. M.Ö. 4.yy yapılarının dijital resimlerle dokümantasyonu yapılmıştır.

 

Smyrna Antik Kenti Kazı Çalışmaları

Vakfımız, 2017 yılında DEÜ Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Akın Ersoy Başkanlığında yürütülen İzmir ili, Konak ilçesinde bulunan Smyrna Agorası Ören Yeri içinde bulunan 
19. Yüzyıl Osmanlı Han yapısının kazı ve restorasyonu için Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanlığı’na sponsor olmuştur.

 

 

 

 

 

Ayrıca Prof.Dr. Altan Çilingiroğlu’nun başkanlığında yapılan Ayanis kazılarına destek verilmektedir.